Dochodzenie odszkodowania
Dochodzenie odszkodowania bez opłaty sądowej
W polskim systemie prawnym poszkodowany ma możliwość dochodzenia odszkodowania zarówno w postępowaniu karnym, jak i cywilnym. Warto jednak rozważyć pierwszą opcję, jeśli tylko jest dostępna, ponieważ niesie ze sobą wiele korzyści, zarówno prawnych, jak i finansowych.
Brak opłat sądowych
Jednym z najważniejszych powodów, dla których dochodzenie odszkodowania w sprawie karnej jest korzystniejsze, jest brak opłat sądowych. W postępowaniu cywilnym powód musi najczęściej uiścić opłatę w wysokości 5% wartości dochodzonego roszczenia. Przy większych kwotach może to stanowić istotne obciążenie finansowe. Dodatkowo nie ma pewności, że taką opłatę kiedykolwiek odzyskamy np. w sytuacji gdy dłużnik nie posiada majątku lub go ukrywa. W postępowaniu karnym wniosek o odszkodowanie można zgłosić bez takich kosztów.
Szybsze rozstrzygnięcie sprawy
Postępowanie cywilne może trwać latami, zwłaszcza jeśli pozwany składa apelację i inne środki odwoławcze. W sprawie karnej, jeśli sąd uzna oskarżonego za winnego, może jednocześnie orzec obowiązek naprawienia szkody. Jest to z reguły szybszy sposób na uzyskanie odszkodowania niż proces cywilny. Należy pamiętać, że odszkodowanie sąd zasądzi wyłącznie na wniosek i trzeba go złożyć w odpowiednim momencie postępowania, najczęściej po zgłoszeniu się do sprawy w roli oskarżyciela posiłkowego.
Obciążenie kosztami sprawcy
W procesie cywilnym powód ponosi koszty związane z prowadzeniem sprawy, np. wynagrodzenie pełnomocnika. Jeśli natomiast dochodzenie roszczenia odbywa się w procesie karnym, to koszty sądowe i wydatki na obronę ponosi skazany.
Wsparcie prokuratury i sądu
W sprawie cywilnej to poszkodowany musi samodzielnie udowodnić winę sprawcy i wykazać szkodę. W postępowaniu karnym odpowiedzialność dowodowa częściowo spoczywa na prokuraturze i organach ścigania. Oznacza to, że poszkodowany może liczyć na większe wsparcie w zakresie zebrania dowodów. Dodatkowo, zazwyczaj jak wcześniej wskazano, może występować w sprawie w roli oskarżyciela posiłkowego.
Efekt psychologiczny na sprawcy
Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w wyroku karnym wywiera silniejszy wpływ na sprawcę niż zasądzenie odszkodowania w postępowaniu cywilnym. Konsekwencje karne mogą skłonić go do szybszego wykonania zobowiązań finansowych, szczególnie, że w przyszłości brak uregulowania odszkodowania może powodować w skrajnych przypadkach powodować nawet zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Kiedy można dochodzić odszkodowania w procesie karnym?
Zgodnie z art. 46 Kodeksu karnego, sąd karny może orzec obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jeśli czyn oskarżonego spowodował szkodę majątkową lub niemajątkową. Wystarczy, że poszkodowany złoży stosowny wniosek.
Dochodzenie odszkodowania bez opłaty sądowej – Podsumowanie
Dochodzić odszkodowania w sprawie karnej warto zawsze, gdy istnieje taka możliwość. Nie ma potrzeby wytaczania równolegle do sprawy karnej powództwa cywilnego, szczególnie, że generuje ono dodatkowe koszty, w tym koszt wpisu sądowego (najczęściej 5% wartości przedmiotu sporu). Brak kosztów sądowych, większa skuteczność egzekucji, krótszy czas postępowania i wsparcie prokuratury sprawiają, że jest to znacznie korzystniejsza opcja niż długotrwały i kosztowny proces cywilny.
Dochodzenie odszkodowania bez opłaty sądowej
Przeczytaj także:
Odpowiedzialność karna za podanie nieprawdy w oświadczeniu majątkowym